Desi, bir kargo paketinin hacimsel ağırlığını ifade eden ölçü birimidir. Kargo taşımacılığında paketlerin sadece tartıdaki ağırlığına (fiziki kilo) bakılmaz; paketin nakliye aracında kapladığı alan da dikkate alınır. Kargo şirketleri, paketin tartılan ağırlığı ile en, boy ve yükseklik ölçülerinden elde edilen hacimsel ağırlığını (desi) karşılaştırır ve büyük olan değer üzerinden ücretlendirme yapar.
Kargo firmalarının taşıma kapasitesi sadece ağırlıkla değil, araç içi hacimle de sınırlıdır. Çok hafif ancak çok yer kaplayan bir koli, kurye aracının veya tırın alanını hızla doldurur. Taşımacılık sektöründe bu alanı adil biçimde fiyatlandırabilmek adına desi sistemi standart olarak uygulanır.
Desi nasıl hesaplanır?
Desi hesaplama, kutunun üç kenarının santimetre cinsinden çarpılıp sabit bir sayıya bölünmesiyle yapılır. Türkiye’de yurt içi gönderilerde bu bölen 3000’dir; ikas’ın desi hesaplama sayfası da yurt içi kargo firmalarının 3000’i, e-ihracat gönderilerinin 5000’i esas aldığını belirtiyor.
Örneğin, eni 40 santimetre, boyu 50 santimetre ve yüksekliği 30 santimetre olan bir koli hazırladığınızı düşünelim. Bu kolinin hacmini bulmak için üç ölçüyü çarparız: 40 x 50 x 30 = 60.000 santimetreküp. Elde ettiğimiz bu değeri 3000’e böldüğümüzde kolinin desisi 20 olarak bulunur.
Yurt dışı gönderilerde bölen değişir. DHL, UPS ve FedEx gibi uluslararası firmalar hacimsel ağırlığı genellikle 5000’e bölerek hesaplar; aynı koli yurt dışında daha düşük bir hacimsel ağırlık çıkarır. Mikro ihracat yapıyorsanız iki hesabı ayrı tutmanız gerekir.
| Paket | Ölçü (en × boy × yükseklik) | Hacim (cm³) | Desi (÷3000) |
|---|---|---|---|
| Küçük kutu | 15 × 20 × 10 cm | 3.000 | 1 |
| Orta kutu | 30 × 30 × 20 cm | 18.000 | 6 |
| Büyük kutu | 40 × 50 × 30 cm | 60.000 | 20 |
| Kargo poşeti | 25 × 35 × 5 cm | 4.375 | 1,46 (çoğu firmada 2) |
Hangi değer faturalanır: ağırlık mı, desi mi?
Kargo gönderiminde en çok kafa karıştıran konulardan biri faturalandırma kriteridir. Kargo firması paketi teslim aldığında hem tartıya koyar hem de lazer veya cetvel yardımıyla üç boyutunu ölçer. Elde edilen iki değer yan yana koyulur: Fiziki ağırlık (kg) ve hacimsel ağırlık (desi).
Hangisi yüksekse fatura o değer üzerinden kesilir. Birkaç somut örnekle durumu açıklayayım:
- 10 kilogram ağırlığında metal bir el aletini 20 cm x 20 cm x 10 cm boyutlarında küçük bir kutuya koyduğunuzu düşünelim. Kutunun desisi (20 x 20 x 10) / 3000 = 1,33 çıkar. Ancak ürünün tartıdaki ağırlığı 10 kilogramdır. Kargo şirketi 1,33 desiyi değil, 10 kilogramı esas alır.
- 500 gram ağırlığında büyük bir peluş oyuncağı 50 cm x 50 cm x 40 cm boyutlarında bir koliye koyduğunuzu varsayalım. Kolinin desisi (50 x 50 x 40) / 3000 = 33,33 çıkar. Ürün tartıda yarım kilo gelse bile kargo firması 34 desi üzerinden ücretlendirme yapar.
Kargo maliyetlerinin mağaza bütçesindeki yerini incelemek için e-ticaret sitesi açmak kaç para yazıma göz atabilirsiniz. E-ticaret maliyetleri rehberi →
Desi hesaplamasında küsuratlar ve yuvarlama kuralları
Hesap sonucu küsuratlı çıktığında çoğu kargo firması değeri bir üst tam sayıya yuvarlar; 2,1 desilik bir koli 3 desi olarak faturalanabilir. Yuvarlama kuralı firmaya ve anlaşmaya göre değiştiği için kendi kargo sözleşmenizdeki maddeye bakmanızı öneririm.
Bu yüzden küçük ölçü farkları faturada büyür. Üst tam sayıya yuvarlayan bir firmada kutunun yüksekliğini 2 santimetre kısaltıp desiyi 3,1’den 2,9’a indirirseniz faturalanan değer 4’ten 3’e düşer. Günde yüzlerce sipariş gönderen bir mağazada bu tek desilik fark ay sonunda belirgin bir tutara ulaşır.
Bazı anlaşmalarda hafif gönderiler için en düşük desi sınırı da bulunur. Poşetli bir giyim gönderisi 0,4 desi çıksa bile sözleşmede taban 1 desi ise ücret 1 desi üzerinden hesaplanır.
E-ticaret platformlarında desi yönetimi nasıl yapılır?
Mağazada ürün ve paket ölçüleri ne kadar doğru girilirse sepetteki kargo ücreti de faturaya o kadar yakın çıkar. ikas ve Shopify projelerinde mağazayı kurarken ürün verisini kargo entegrasyonuyla birlikte planlıyorum; ölçüler sonradan eklendiğinde yüzlerce ürünü tek tek düzeltmek gerekiyor.
Shopify’da ürüne ağırlık girilir, kutu ölçüleri ise kargo ayarlarındaki paket (Packages) tanımlarıyla belirlenir; ürün bazında desi gerekiyorsa bunu kargo uygulamaları üstlenir. ikas’ta Aras, Yurtiçi ve hepsiJET gibi entegrasyonlar sipariş sonrası barkodu üretir; ikas’ın desi hesaplama aracı da paket ölçüsünü önceden görmenizi sağlıyor.
Sepette kargo ücreti hesaplanıyorsa ya da belirli bir tutarın üstüne ücretsiz kargo tanımlıysa, sistemin sepetteki ürünlerin ölçülerini doğru toplaması gerekir. Ölçüsü girilmemiş ürünlerde entegrasyon varsayılan bir değerle devam edebilir. Gerçekte 5 desi tutan bir siparişten 1 desilik ücret alınırsa aradaki fark doğrudan kârınızdan çıkar.
Mağazanızın kargo ve pazaryeri entegrasyonlarını sorunsuz yapılandırmak için otomasyon ve entegrasyon hizmetimi inceleyebilirsiniz. Entegrasyon hizmetleri →
Paketleme optimizasyonu ile kargo desisini düşürme yolları
Mağazanızın kargo giderlerini azaltmak için paketleme süreçlerinizi optimize etmeniz gerekir. Çoğu zaman ürünün kendisi değil, yanlış seçilen ambalaj malzemesi desiyi yükseltir.
Öncelikle ürün gruplarınıza uygun 3 ya da 4 standart kutu boyutu belirleyin. Mümkün olan ürünlerde sert mukavva kutu yerine dayanıklı kargo poşetleri kullanın. Tekstil, giyim ve yumuşak aksesuarlarda poşet kullanımı desiyi neredeyse sıfıra yakın tutar.
Kutulu gönderilerde ise ürün ile kutu arasında kalan boşlukları gereksiz yere büyük tutmamaya özen gösterin. Hava yastığı veya balonlu naylon dolgusu kutunun hacmini büyütüyorsa, daha küçük bir kutuya geçip koruyucu katmanı minimize etmek desi maliyetinizi düşürür.
Ayrıca ürün imalatı veya tedarik aşamasında dahi paket boyutlarını düşünmek faydalı bir yaklaşımdır. Demonte gönderilebilen mobilya veya ev eşyalarında paket ölçülerini kargo desi kademelerine göre ayarlamak önemli bir maliyet avantajı sağlar.
Kargo ve mağaza altyapınız için sonraki adım
Desi, kâr marjına doğrudan dokunan bir kalem. Bir koliyi ölçüp hesaplamak birkaç saniye sürer; ürün kataloğunun tamamını doğru ölçülerle kurmak ise mağaza açılırken yapılması gereken bir iş.
İlk adım olarak en çok sattığınız beş ürünün paketini ölçün, desisini hesaplayın ve kargo faturalarınızla karşılaştırın. Fark çıkıyorsa ürün verisi ya da paket seçimi düzeltilmeli. ikas veya Shopify mağazanızda kargo kurgusunu baştan doğru kurmak isterseniz iletişim sayfasından bana yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Desi nedir, nasıl hesaplanır?
Desi, paketin hacimsel ağırlığıdır. Yurt içi kargoda en, boy ve yükseklik santimetre cinsinden çarpılıp 3000’e bölünür; fiziki ağırlık ile desiden büyük olan faturalanır.
30 cm’lik küp bir koli kaç desi?
30 × 30 × 30 = 27.000; 27.000 ÷ 3000 = 9 desi. Kolinin içindeki ürün 9 kilogramdan hafifse ücret 9 desi üzerinden hesaplanır.
Uluslararası hava kargoda desi farklı mı?
Evet. Uluslararası firmalar hacimsel ağırlıkta bölen olarak genellikle 5000’i kullanır; aynı koli yurt dışı gönderide daha düşük bir hacimsel ağırlık çıkarır.
Kargo firmasıyla desiye göre anlaşma yapılabilir mi?
Gönderi sayısı arttıkça kargo firmalarıyla desi kademelerine göre özel fiyat konuşulabiliyor. ikas’ın üst paketlerindeki anlaşmalı kargo seçenekleri de küçük mağazaların daha uygun fiyata erişmesi için kullanılıyor.
Kaynaklar
- Desi hesaplama, ikas.com (Ekim 2026)
- Kargo ücreti hesaplama, ikas.com (Ekim 2026)
- Kargo desisi nasıl hesaplanır, ticimax.com